محاسبه تعداد لوله داربست به طول و ارتفاع نما محدود نمیشود. فاصله پایههای عمودی، تعداد ردیفها، عرض داربست، فاصله ترازهای افقی، تعداد سکوهای کاری، مهاربندی و فرم ساختمان همگی بر مقدار تجهیزات اثر میگذارند. به همین دلیل، اعداد بهدستآمده از فرمولهای عمومی باید بهعنوان برآورد اولیه در نظر گرفته شوند و فهرست نهایی تجهیزات پس از بازدید محل و طراحی توسط فرد دارای صلاحیت تعیین شود.
برای محاسبه تعداد لوله داربست چه اطلاعاتی لازم است؟
پیش از شروع محاسبات، باید ابعاد و شرایط اجرایی پروژه مشخص شوند. مهمترین اطلاعات موردنیاز عبارتاند از:
- طول بخشی از ساختمان که باید داربستبندی شود
- ارتفاع نهایی سازه داربستی
- تعداد وجههای ساختمان
- عرض موردنیاز برای سکوی کار
- فاصله پایههای عمودی در طول نما
- فاصله داربست تا ساختمان
- فاصله ترازهای افقی
- تعداد سکوهای کاری همزمان
- محل ورود و خروج کارگران
- وجود پیشآمدگی، بالکن یا شکست در نما
- نوع سطح زیر پایهها
- بار مصالح و تجهیزات روی داربست
- تعداد مهارهای متصل به ساختمان
- طول لولههای موجود در انبار
کاربری داربست نیز اهمیت زیادی دارد. سازهای که فقط برای نقاشی نما برپا میشود، الزاماً با داربست موردنیاز برای سنگکاری یا حمل مصالح یکسان نیست. اگر قصد تأمین تجهیزات پروژه را دارید، مشخصات محصولات در صفحه خرید لوله داربست قابل بررسی است.
روش محاسبه تعداد لولههای عمودی داربست
لولههای عمودی یا پایهها، بار داربست را به زمین منتقل میکنند. برای برآورد تعداد محلهای پایه در امتداد یک نمای مستقیم میتوان از رابطه زیر استفاده کرد:
تعداد خطوط پایه در طول نما = عدد رو به بالای طول نما ÷ فاصله پایهها + ۱
اگر داربست دارای دو ردیف پایه باشد، عدد بهدستآمده در ۲ ضرب میشود:
تعداد کل محلهای پایه = تعداد خطوط پایه × تعداد ردیفها
برای مثال، اگر طول نما ۱۰ متر و فاصله پایهها ۲ متر باشد، در هر ردیف به ۶ محل پایه نیاز داریم. در یک داربست دو ردیفه، تعداد محلهای پایه برابر با ۱۲ خواهد بود.
پس از آن باید ارتفاع داربست با طول لولههای موجود مقایسه شود. اگر ارتفاع از طول یک شاخه بیشتر باشد، برای هر خط عمودی به چند لوله و رابط نیاز خواهد بود. طول همپوشانی، نحوه اتصال، تنظیم پایه و شرایط سطح زمین نیز باید در برآورد نهایی لحاظ شوند.
روش محاسبه لولههای افقی داربست
لولههای افقی طولی، پایههای عمودی را در امتداد نما به یکدیگر متصل میکنند. برای برآورد متراژ این بخش ابتدا تعداد ترازهای افقی مشخص میشود:
تعداد ترازهای افقی = عدد رو به بالای ارتفاع داربست ÷ فاصله ترازها
سپس متراژ تقریبی لولههای طولی از فرمول زیر به دست میآید:
متراژ لوله افقی = طول نما × تعداد ترازها × تعداد ردیفهای طولی
اگر در یک داربست ۱۰ متری، چهار تراز افقی و دو ردیف طولی وجود داشته باشد، متراژ اولیه لولههای افقی برابر با ۸۰ متر است. برای تبدیل این مقدار به تعداد شاخههای ۶ متری، ۸۰ بر ۶ تقسیم و نتیجه رو به بالا گرد میشود. در این مثال حداقل ۱۴ شاخه برای خطوط طولی لازم است.
این عدد شامل نردههای محافظ، لولههای اضافی اطراف ورودی، کنجها و بخشهای دارای شکست نیست.
محاسبه تعداد لولههای عرضی و دستکها
لولههای عرضی فاصله بین ردیف داخلی و خارجی داربست را پوشش میدهند و در شکلگیری محل قرارگیری سکوی کار نقش دارند. تعداد تقریبی آنها به تعداد خطوط پایه و ترازهای اجرایی وابسته است:
تعداد لولههای عرضی = تعداد خطوط پایه × تعداد ترازهای موردنیاز
برای نمونه، اگر در طول نما ۶ خط پایه و در ارتفاع ۴ تراز اجرایی وجود داشته باشد، برآورد اولیه برابر با ۲۴ قطعه عرضی خواهد بود. طول هر قطعه به عرض داربست، فاصله از نما و نحوه اجرا بستگی دارد.
دستکها و کنسولها در تمام پروژهها تعداد یکسانی ندارند. وجود بالکن، پیشآمدگی، تابلو، تأسیسات یا محدودیت استقرار پایهها میتواند تعداد آنها را افزایش دهد. این اجزا نباید بدون طراحی و بررسی ظرفیت بار اضافه شوند.
محاسبه تعداد مهاربندهای داربست
مهاربندها برای محدودکردن تغییر شکل و افزایش پایداری سازه استفاده میشوند. برخلاف لولههای عمودی و افقی، نمیتوان تعداد آنها را تنها با تقسیم طول یا مساحت نما به دست آورد. ارتفاع داربست، طول سازه، وزش باد، پوشش توری، وضعیت زمین، تعداد مهارهای متصل به ساختمان و موانع موجود بر آرایش مهاربندی اثر میگذارند.
برای برآورد اولیه، نمای داربست را به دهانههای اجرایی تقسیم کرده و محل مهاربندهای مورب را روی نقشه مشخص میکنند. در گوشهها، ابتدا و انتهای سازه و دهانههای تعیینشده، ممکن است مهاربندی بیشتری لازم باشد.
تعداد و آرایش نهایی باید توسط مسئول فنی یا داربستبند ماهر تعیین شود. حذف مهاربند برای کاهش تعداد لوله یا هزینه، میتواند پایداری کل سازه را مختل کند.
فرمول تقریبی محاسبه متراژ لوله داربست
برای تهیه یک فهرست اولیه میتوان متراژ هر گروه از لولهها را جداگانه محاسبه کرد:
بخش داربست | فرمول برآورد اولیه |
پایههای عمودی | تعداد خطوط پایه × تعداد ردیفها × ارتفاع |
لولههای افقی طولی | طول نما × تعداد ترازها × تعداد ردیفها |
لولههای عرضی | تعداد خطوط پایه × تعداد ترازها × طول هر قطعه |
نردههای محافظ | طول سکوهای کاری × تعداد ردیف نرده |
مهاربندها | براساس نقشه مهاربندی و طول قطر هر دهانه |
لولههای ویژه | براساس کنجها، ورودیها، بالکنها و پیشآمدگیها |
پس از جمع متراژ بخشهای مختلف، عدد نهایی بر طول شاخه موجود تقسیم میشود:
تعداد تقریبی شاخه = مجموع متراژ موردنیاز ÷ طول هر شاخه
برای شاخههای ۶ متری، حاصل تقسیم باید رو به بالا گرد شود. بااینحال، تمام قطعات کوتاه حاصل از برش را نمیتوان در هر بخش دیگری استفاده کرد. بنابراین پلان برش و طولهای موردنیاز باید پیش از سفارش بررسی شوند.
این روش برای برآورد بودجه و مقدار اولیه تجهیزات مفید است، اما جایگزین نقشه اجرایی، کنترل بار و الزامات ایمنی نیست.
محاسبه تعداد بست و اتصالات موردنیاز
تعداد بستها به تعداد نقاط تقاطع و نوع اتصال لولهها بستگی دارد. اتصال لوله افقی به پایه معمولاً به بست مناسب نیاز دارد و برای مهاربندهای مورب، لولههای رابط یا اتصال به تیرآهن نیز انواع دیگری از بست استفاده میشود.
برای تهیه لیست اولیه باید موارد زیر جداگانه شمارش شوند:
- تقاطع پایههای عمودی و لولههای طولی
- اتصال لولههای عرضی به ردیفهای اصلی
- نقاط ابتدا و انتهای مهاربندها
- محل اتصال نردههای محافظ
- رابطهای موردنیاز برای افزایش طول لوله
- بستهای مخصوص اتصال به سازه
- کفشکها یا پایههای قابل تنظیم
- مغزی، رابط، پیچ و مهرههای یدکی
نوع اتصال | روش برآورد |
بست قائم | براساس تعداد تقاطعهای عمودی و افقی |
بست گردان | معمولاً برای دو سر هر مهاربند مورب |
رابط یا مغزی | براساس تعداد محلهای امتداد لوله |
کفشک پایه | یک عدد برای هر محل پایه عمودی |
بست ویژه | براساس اتصال به تیرآهن یا اجزای ساختمان |
بهتر است تعداد کمی بست و پیچ سالم بهعنوان ذخیره کارگاهی در نظر گرفته شود؛ اما درصد ذخیره باید با توجه به وضعیت تجهیزات، پیچیدگی پروژه و نظر مسئول اجرا تعیین شود.
نمونه محاسبه اولیه برای یک نمای ۱۰ متری
فرض کنید یک نمای مستقیم با طول ۱۰ متر و ارتفاع ۶ متر داریم. داربست دو ردیفه است، فاصله طولی پایهها ۲ متر و فاصله ترازهای افقی نیز ۲ متر در نظر گرفته شده است.
برآورد ساده به شکل زیر خواهد بود:
- تعداد خطوط پایه در هر ردیف: ۶
- تعداد محلهای پایه در دو ردیف: ۱۲
- متراژ پایههای عمودی: ۷۲ متر
- تعداد ترازهای اولیه: ۳
- متراژ لولههای افقی دو ردیف: ۶۰ متر
- تعداد قطعات عرضی اولیه: ۱۸ قطعه
- مهاربندها، نردهها و مهارهای متصل به ساختمان: براساس طرح اجرا
- بستها: براساس مجموع تقاطعها و نوع اتصالات
این مثال صرفاً روش برآورد را نشان میدهد. تغییر عرض داربست، تعداد سکوها، فاصله پایهها یا آرایش مهاربندی نتیجه را تغییر خواهد داد. بنابراین محاسبه تعداد لوله داربست برای سفارش نهایی باید با پلان واقعی پروژه تطبیق داده شود.
دریافت قیمت تجهیزات داربست از داربست بازار
برای استعلام تجهیزات، بهتر است طول و ارتفاع هر وجه ساختمان، چند تصویر از محل اجرا، نوع فعالیت، تعداد سکوها و مدت پروژه را در اختیار کارشناسان قرار دهید. پس از مشخصشدن تعداد شاخهها، وزن لوله، نوع و تعداد بستها، هزینه خرید یا اجاره، بارگیری و حمل قابل محاسبه خواهد بود.
در قیمت داربست فلزی عواملی مانند وزن و ضخامت لوله، نو یا کارکردهبودن تجهیزات، تعداد بستها، محل پروژه و هزینه ارسال تأثیر دارند. داربست بازار امکان بررسی تجهیزات موردنیاز و دریافت پیشفاکتور متناسب با مشخصات پروژه را فراهم کرده است.
سوالات متداول
تعداد طبقات بهتنهایی برای پاسخ کافی نیست. طول نما، ارتفاع واقعی، تعداد وجهها، فاصله پایهها، عرض داربست، تعداد سکوها و مهاربندی باید مشخص شوند. دو ساختمان دوطبقه ممکن است به دلیل تفاوت ابعاد و شرایط دسترسی، تعداد لوله کاملاً متفاوتی نیاز داشته باشند.
مساحت نما برای تخمین اولیه مفید است، اما تعداد دقیق را مشخص نمیکند. دو نما با مساحت یکسان ممکن است طول، ارتفاع، تعداد کنجها و شرایط اجرایی متفاوتی داشته باشند. استفاده از طول و ارتفاع بهصورت جداگانه، نتیجه دقیقتری نسبت به اتکا به مساحت کلی ارائه میدهد.
مقدار ذخیره به پیچیدگی سازه، تنوع طول قطعات، احتمال برش، وضعیت لولههای موجود و امکان تأمین سریع وابسته است. معمولاً مقداری تجهیزات اضافه برای تغییرات اجرا و جایگزینی قطعات معیوب در نظر گرفته میشود، اما تعیین درصد ثابت برای تمام پروژهها درست نیست. بهتر است مقدار ذخیره پس از تهیه نقشه و بازدید محل مشخص شود.